لوله فاضلابی پلیکا یا UPVC چیست؟

 
لوله فاضلابی پلیکا یا UPVC چیست؟
یکی از پرکاربردترین انواع لوله در سیستم لوله‌کشی فاضلاب خانگی و شهری، لوله پلیکا نام دارد. در این مقاله به معرفی این محصول و تاریخچه لوله فاضلابی می‌پردازیم.
لوله فاضلاب ساختمانی یکی از اصلی‌ترین اجزای سیستم لوله‌کشی شهری و خانگی محسوب می‌شود. این لوله وظیفه انتقال و هدایت پسماند و آلودگی‌ها از فضای داخلی ساختمان به مخازن و مسیرهای فاضلاب شهری را بر عهده دارد. بنابراین شناخت انواع لوله و کاربردهای آن می‌تواند نقش بسزایی در انتخاب صحیح مشتریان و متصدیان امر داشته باشد.

 

لوله فاضلاب پلیکا UPVC چیست؟

امروزه بیشتر انواع لوله فاضلاب از UPVC یا پلیکا ساخته می‌شود. انواع لوله UPVC در ایران اولین بار توسط شرکت پلیکا به رنگ خاکستری ساخته شد. بعدا با وجود ساخت محصولات با کیفیت بسیاری، باز نام پلیکا بر انواع لوله UPVC گذاشته شد.

پلی وینیل کلراید (PVC) یکی از پرمصرف ترین پلاستیک‌ها در صعنت ساختمان است که کاربردهای مختلفی دارد. افزودن روان‌کننده‌ها، این ماده را نرم‌تر و انعطاف‌پذیرتر از پلاستیک می‌کند. اگر هیچ روان‌کننده یا نرم‌کننده‌ای به آن اضافه نشود، ماده به دست آمده به عنوان UPVC یا پلیکا شناخته می‌شود. مقاومت شیمیایی این پلیمر آن را برای کاربردهای گسترده در صنایع مختلف به ویژه صنعت لوله‌سازی مناسب ساخته است. لوله پلیکا دارای مقاومت بالا در برابر مواد شیمیایی و خوردگی، الاستیسیته و انعطاف پذیری بالا، استحکام کششی طولانی مدت، نسبت استحکام به وزن بالا و مقاومت در برابر سایش می باشد. البته باید توجه داشت که این نوع لوله در مواجهه با هوای سرد می تواند شکننده باشد. علاوه بر این، لوله پلیکا می تواند تغییر شکل داده و استحکام خود را به دلیل دمای بالا از دست بدهد. افزودن نانو ذرات مناسب می‌تواند این کمبودها را برطرف کرده خواص آنها را بهبود بخشد.لازم به ذکر است، انواع سیستم فاضلاب ساختمان و فاضلاب شهری هزاران سال است که به یک شکل وجود داشته‌اند. با پیشرفت تکنولوژی، مواد خط لوله تغییر کرده‌اند و دوام و عملکرد این سیستم را بهبود می‌بخشند. 

 

انواع سیستم فاضلاب اولیه چگونه ساخته می شدند؟

سیستم های فاضلاباولین لوله فاضلاب از آجر و ملات در دره سند در 2500 سال قبل از میلاد ساخته شد. برخی از این سیستم‌ها که توسط ایرانی‌ها، مقدونی‌ها و مینوی‌ها ساخته شده‌اند، حاوی گودال‌هایی با پوشش آجری شبیه به سیستم‌های سپتیک مدرن بودند. سرانجام، رومی‌ها و یونانی‌ها سیستم فاضلاب گسترده از آجر و سنگ ساختند که پساب و زباله‌ها را به حوضچه‌های سنگی یا بتنی می‌برد. سپس جامدات در ته گودال نشست کرده و مایع به آب‌های مجاور جریان می‌یافت. پس از سقوط امپراتوری روم، اروپا وارد قرون وسطی شد و بسیاری از این سیستم‌های فاضلاب به دلیل افزایش اهمیت بهداشت و نظافت از بین رفت.
 
 
 

مواد ساخت لوله در دهه 1800

در آغاز قرن نوزدهم بود که شهرنشینی سبب ایجاد بیماری‌های مختلف شد و تلاش‌های بهداشتی را افزایش داد. فناوری فاضلاب طی چند دهه بعد با ورود مواد جدید لوله به بازار و فناوری‌های جدید و تغییر صنعت به سرعت پیشرفت کرد. هر یک از این مواد جدید در مناطق مختلف محبوبیت و موفقیت یافتند. اولین شبکه آب در ایالات متحده در سال 1802 در فیلادلفیا نصب شد. بسیاری از این سیستم‌های اولیه هنوز با آجر و ملات ساخته می شد. خطوط لوله باید در سایز بسیار بزرگتر طراحی می شد و به پشتیبانی ساختاری بیشتری نیاز داشت. با گذشت زمان، مواد خورنده در فاضلاب نیز ملات را از بین بردند و دولت‌ها را به سرمایه‌گذاری در ساخت مواد جدیدتر سوق داد.
سیستم های فاضلاب اولیه
 
یکی از مواد جدیدی که مورد استفاده عمومی قرار گرفت لوله چوبی بود. این نوع لوله‌ در دو سبک تولید می‌شد:
  1. با فشار دادن تخته‌های اریب‌دار به هم و ایجاد باندهای فولادی 
  2. با توخالی کردن وسط یک کنده
 
 
 
 

مواد جدید ساخت لوله برای عصر مدرن

در دهه 1900، خاک رس قالبی یا سفال به عنوان ماده منتخب لوله‌کشی برای اکثر شهرها شناخته شد. این مدل لوله اولین بار در 4000 سال قبل از میلاد در بابل کشف شد. خاک رس قالبی با پختن لوله سفالی و ریختن نمک به داخل کوره برای تولید بخار ساخته می شود. لوله سفالی بسیار سنگین است و برای حمل و نقل آب به مسیر ریلی مستقیم نیاز دارند، و بسیاری از شهرها تنها در صورتی می توانند آنها را نصب کنند که دارای ذخایر محلی خاک رس باشند. اگرچه خاک رس قالبی محبوب است، اما نیاز به مراقبت در هنگام نصب دارد.

ساخت لوله برای عصر مدرن

یکی دیگر از مواد محبوب در این زمان لوله الیافی بود که بیشتر به عنوان لوله Orangeburg شناخته می شود و به نام یکی از  تولید کنندگان آن، شرکت تولیدی Orangeburg نامگذاری شده است. مجرای الیافی با آغشته کردن الیاف چوب به قطران زغال سنگ ایجاد شد. این مواد لوله برای تعدادی از کاربردها محبوب شد: انتقال آب، فاضلاب بهداشتی، خطوط برق و موارد دیگر. در طول دهه 1800 و اوایل دهه 1900 محبوبیت آن افزایش یافت. محبوبیت آن در اواخر دهه 1960 با ورود PVC به بازار  کاهش یافت. لوله Orangeburg به دلیل طول عمر کمتر در حال حاضر برای سیستم های لوله کشی جدید استفاده نمی شوند.
چدن نیز در این زمان یک ماده محبوب بود. اولین لوله های چدنی در سال 1664 در ورسای نصب شد. در ایالات متحده،  اولین  لوله های چدنی در دهه 1810 در فیلادلفیا نصب شد تا جایگزین لوله های چوب صنوبر خراب شده شود. در نهایت،  فیلادلفیا به دلیل طول عمر و توانایی تحمل فشار بیشتر آب، به طور کامل با چدن لوله‌کشی شد. بسیاری از خطوط فاضلابی که امروزه مورد استفاده قرار می گیرند دارای ساختاری چدنی هستند. با این حال، چدن خطر خوردگی بالایی دارد، بنابراین پوشش‌های مختلفی برای کمک به کند کردن روند خوردگی ایجاد شد. یکی از محبوب ترین پوشش ها چدن سیمانی بود.
در دهه 1950 لوله چدن داکتیل به عنوان یک پیشرفت در سیستم لوله کشی چدن معرفی شد. این لوله ها استحکام بالاتر و مقاومت در برابر خوردگی بالایی دارد که آن را به ماده ای جذاب برای مصارف آب و فاضلاب تبدیل می کند. مشابه چدن، انواع مختلفی از آسترها برای جلوگیری از خوردگی در فضای داخلی خطوط ایجاد شده است.
لوله بتنی نیز در این زمان محبوبیت بیشتری پیدا کرد، اگرچه به طور قابل توجهی سنگین تر و گران تر بود. لوله استوانه ای بتنی پیش تنیده برای اولین بار در سال 1942 ساخته شد و از یک حلقه فولادی نازک تشکیل شده است که در بتن محصور شده است. این نوع مواد لوله هنوز هم مورد استفاده قرار می گیرند و معمولاً برای قطر لوله های بزرگتر، خطوط فاضلاب ، سیل بند و شبکه های آب استفاده می شوند.

 

انواع لوله در دوره‌های معاصر

در نهایت، انواع لوله پلاستیکی از جمله لوله PVC، ABS و PEX مورد استفاده عمومی قرار گرفت. اگرچه PVC برای اولین بار در دهه 1860 توسعه یافت، اما تا دهه 1950 و 1960 زمانی که تکنیک‌های اکستروژن دقیق‌تر امکان تولید محصولات قابل اعتمادتر را فراهم کرد، به خوبی وارد بازار نشده بود. لوله های دوره های معاصر

 

دهه 1930

لوله پلی وینیل (کلرید) غیر پلاستیک (PVC-U) برای انواع سیستم زهکشی بهداشتی استفاده می‌شد. پلیمر پلی اتیلن  (PE) در طول جنگ جهانی دوم در حفاظت از کابل برای عایق راداری توسعه یافته و مورد استفاده قرار گرفت.
 

دهه 1950

  • انواع سیستم لوله‌کشی پلاستیکی تحت فشار برای سیستم لوله آب آشامیدنی در هلند نصب شد.
  • اولین شیر پلاستیکی تولید شد.
  • پلی اتیلن برای ایجاد کانال برای عایق کاری و روش اکستروژن برای ایجاد اولین لوله های زهکشی HDPE در انگلستان استفاده شد.
 

دهه 1960

  • انواع سیستم پلاستیکی جمع آوری آب باران وارد بازار توسعه مسکن شد.
  • سیستم‌های PVC-U روی خاک و فاضلاب راه‌اندازی  شد.
  • معرفی حلقه الاستومری استفاده از سیستم‌های لوله‌کشی پلاستیکی برای زهکشی زیر زمین را به دلیل سهولت نصب افزایش داد. 
 

دهه 1970

  • لوله پلاستیکی در سیستم زهکشی روی زمین 50 درصد سهم بازار را به خود اختصاص داد.
  • انواع سیستم پلاستیکی جمع آوری آب باران در بیش از 60 درصد از تاسیسات جدید استفاده شد.
  • معرفی انواع سیستم لوله کشی پلاستیکی در زهکشی بزرگراه‌ها برای کانال کشی کابل و تامین گاز تحت فشار مورد استقبال قرار گرفت.
  • رشد سریع پلی اتیلن مورد استفاده در صنایع آب و گاز بسیار چشمگیر بود.
  • پلی وینیل (کلرید) کلر (PVC-C) برای سیستم لوله کشی سرد و گرم معرفی شد.
  • اولین محفظه پلاستیکی برای دسترسی به سیستم زهکشی معرفی شد.
 

دهه 1980

  • معرفی درجه‌های بهبود یافته پلی اتیلن و استفاده از مواد MDPE رنگدانه آبی برای تامین آب در اروپا.
  • انواع لوله‌ دو جداره و چند جداره برای ساختمان‌های بلند مرتبه و تجاری مورد استفاده قرار گرفت.
  • انواع سیستم فشار فیت پلی بوتیلن (PB) برای کاربردهای آب سرد و گرم به کار برده شد که سبب افزایش انعطاف پذیری، سرعت نصب و مقاومت در برابر ترکیدن می‌شد.
 

دهه 1990

  • سیستم لوله‌کشی پلاستیکی برای اولین بار در انواع سیستم گرمایش از کف و سیستم گرمایش مرکزی استفاده شد.
  • جذب انواع سیستم لوله‌کشی پلاستیکی توسط سازندگان ساختمان و لوله‌کشی افزایش یافت.
  • پیشرفت بزرگ در فناوری، تولید انواع لوله‌ دیواری با قطر بسیار بزرگ را برای فاضلاب، مدیریت آب‌های سطحی و کاربرد در بزرگراه‌ها امکان‌پذیر ساخت.
  • مخازن ژئوسلولار مدولار برای انواع سیستم تضعیف آب طوفان در مقیاس بزرگ توسعه یافت.
 

دهه 2000

  • تا سال 2001، 7 درصد از املاک جدید خانگی با استفاده از انواع سیستم لوله‌کشی پلاستیکی برای سیستم لوله‌کشی سرد و گرم ساخته شد.
  • تا سال 2007، این میزان به 90 درصد افزایش یافت.
  • پلی اتیلن به یک ماده انتخابی برای بسیاری از شرکت‌های گاز و آب به عنوان لوله جدید و یا به منظور نوسازی، با استفاده از الکتروفیوژن، هم‌جوشی لب به لب و اتصالات مکانیکی تبدیل شد. 
 
امروزه انواع لوله پلاستیکی به طور فزاینده‌ای محبوب هستند و برای همه چیز از لوله فاضلاب و لوله‌کشی مسکونی گرفته تا توزیع گاز و پردازش شیمیایی استفاده می‌شود. این نوع لوله دارای بالاترین مقاومت در برابر خوردگی است و ادعا می‌شود که عمر مفید آن طولانی است. اگرچه تا به امروز تنها حدود 60 سال در زمین بوده است. اما در عین حال نسبت به موادی مانند خاک رس که عمر مفیدی بیش از 125 سال دارند، دوام کمتری خواهد داشت.
تقریباً همه مواد لوله ذکر شده را می‌توان در نقاط مختلف دنیا مشاهده کرد. هر نوع ماده دارای مزایا و معایب خاصی است. هر کدام در کاربردهای خاص یا تحت شرایط خاص بهتر عمل می‌کنند. و نگهداری آنها، تمیز کردن، تعمیر و اصلاح آنها، نیاز به دانش تخصصی دارد. 
 

انواع لوله PVC (پی وی سی)

انتخاب اصلی در خطوط تخلیه مسکونی طی چهار دهه گذشته ، پی وی سی پلاستیکی با رنگ روشن و بسیار بادوام است که در برابر عوامل مختلف مقاومت می‌کند و به نظر می‌رسد که نسبت به سایر مواد لوله‌کشی دوام بیشتری دارد. PVC در چند گرید مختلف ساخته می‌شود: 120 Sch / 40 Sch / 20 Sch /  80 Sch/  SDR 35. موارد استفاده آنها به شرح زیر است:
 

لوله فاضلاب SDR 35

انواع لوله زه‌کشی PVC SDR 35 عمدتا برای سیستم فاضلاب شهری استفاده می‌شود ، اما می‌تواند برای کاربردهای دیگر نیز مورد استفاده قرار گیرد. لوله SDR به دلیل اتصال واشر لاستیکی در نصب و راه‌اندازی شهرت زیادی دارد. اگرچه این لوله به اندازه N12 یا  Sch40 قوی نیست اما برای بیشتر کاربردهای تجاری مسکونی و سبک بسیار مناسب است.  لوله PVC
 

لوله فاضلاب 20 schedule

لوله 20 Sch متداول ترین لوله‌ای است که برای کاربردهای زه‌کشی و هدایت سیلاب استفاده می‌شود. دیواره این لوله ضعیف  محسوب می‌شود اما هنوز هم می‌تواند فشارهای مشترکی را که در بیشتر پروژه‌های مسکونی وجود دارد تحمل کند. از لحاظ هزینه، این لوله بسیار مناسب است و توصیه می‌شود برای مکانی که هر نوع تردد وسایل نقلیه ندارد استفاده شود. 
 

لوله فاضلاب  40 schedule

از این لوله بیشتر برای مصارف لوله‌کشی مسکونی و پروژه‌های فضای باز استفاده می‌شود. این لوله سخت و محکم با دیواره داخلی و خارجی صاف است. در صورت نیاز به مقاومت، استفاده از لوله N-12 مقرون به صرفه‌تر خواهد بود، اما در بعضی از  پروژه‌ها به دلیل صاف بودن دیواره خارجی ، 40 Sch  مناسب‌تر است. 
 

لوله فاضلاب  80 schedule

به دلیل عدم توانایی تحمل آب گرم، در بعضی خطوط آب سرد استفاده می‌شود.
 
 

لوله فاضلاب  120 schedule

دارای ضخیم ترین دیواره لوله است. به طور کلی در کاربردهای فشار بالا یا صنعتی استفاده می‌شود. دارای مقاومت در دمای 140 درجه سانتی گراد و فشار در محدوده 380 - 1010 psi است.
 
 

مزایای لوله pvc در فاضلاب

1-  مقاومت در برابر خوردگی و عمر طولانی 
2-  مقاومت شیمیایی برای انتقال مایعات صنعتی زیر زمینی 
3-  قابلیت نصب سریع / وزن سبک / هزینه کم. 
4-  سرعت بالاتر در انتقال آب و مایعات به دلیل سطح صاف داخل لوله 
5- دامنه گسترده اتصالات و اتصال بدون نشت.
 
 
با توجه به اهمیت سیستم لوله‌کشی فاضلاب ساختمان، انتخاب نوع مناسبی از لوله پلیکا می‌تواند در روند لوله‌کشی و نگهداری سیستم فاضلاب مسکونی و شهری نقش بسزایی ایفا کند. این محصول در کشور عزیزمان با رعایت استانداردهای روز دنیا تولید می‌شود. از مهمترین شرکت‌های تولید کننده لوله پلیکا فاضلابی می‌توان به پارس پلیمر سمنان، پلی گستر سمنان، پلیمر گلپایگان و .... اشاره کرد.
 
دانشجو
۱۴۰۲/۰۵/۲۹
5
0
4

مقاله ی بسیار مفیدی بود. آیا در مورد پوش فیت هم می توانم اطلاعاتی در سایت پیدا کنم؟

همکار
۱۴۰۲/۰۵/۲۹
5
0
1

بهترین لوله پلیکا را از کجا بخریم؟

راه دور
۱۴۰۲/۰۷/۰۳
5
0
0

مقاله بسیار مفیدی در مورد لوله های فاضلابی پلیکا یا UPVC بود.

سردار
۱۴۰۲/۰۷/۰۵
5
0
0

اطلاعات مفیدی در مورد تاریخ لوله فاضلاب ساختمان، لوله فاضلاب شهری، لوله آبرسانی و روند رسیدن به لوله پلیکا در این مقاله سایت آبرودپایپ وجود دارد.


تعداد کاراکتر باقیمانده: 500
نظر خود را وارد کنید